Sinirbilim ile ilgili her şey burada→

Epilepsi Tarihçesi

V0016630 An epileptic or sick person having a fit on a stretcher, two Credit: Wellcome Library, London. Wellcome Images images@wellcome.ac.uk http://wellcomeimages.org An epileptic or sick person having a fit on a stretcher, two men try to restrain him. Ink drawing attributed J. Jouvenet. By: Jean-Baptiste JouvenetPublished: - Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Epilepsinin en eski anlatımı 3000 yıl önce tıbbi tanı metni olan bir Babil çivi yazıtı “Sakikku Kil’de” mevcuttur ve miqtu (tüm hastalık) olarak adlandırılmıştır.
Tablet, epilepsinin doğaüstü durumunu gösterir ve her nöbet türü bir ruhun veya tanrının (genellikle kötü) adıyla ilişkilendirilir. Bu nedenle tedavisi de büyük ölçüde manevi bir konudur.

Epilepsi aynı zamanda Yunan mitolojisinde de rol oynamıştır. O dönemlerde Ay Tanrıçası Selene ve Artemis’e rahatsızlık veren insanların epilepsi geçireceği düşünülüyordu. Epilepsiden kurtulmak için de yalnızca tek çare vardı; ayın gökyüzünde en küçük olduğu dönemde elle toplanan ökse otunu yemek.
M.Ö. 400’de Hipokrat ise epilepsinin doğal bir hastalık olduğu ve doğal yöntemlerle tedavi edilebileceğine dair döneminden farklı bir bakış açısı sundu. Yazdığı kitap “Mukaddes Hastalık Üzerine”, epilepsinin bilinen en eski tıbbi açıklaması olarak kabul edilir. Yöntemleri günümüze kıyasla pek bilimsel kabul edilmese de epilepsiyi doğal bir hastalık olarak gören ilk kişiydi.
Bu dönemde, Charaka Samhita’yı (MÖ 6. yüzyıl) yazan ünlü Hintli hekim Atreya Rishi epileptik nöbetler alanında çalışmıştır. Aynı zamanda Çinli bir grup hekim tarafından yazılan Huang Di Nei Ching epilepsi ve epileptik nöbetler hakkında bir açıklama getirir.
Orta Çağ’da da epilepsi, doğaüstü görüşlerin hakimiyetindeydi. Bu fikirler İncil’de bahsi geçen, Mesih’in epilepsili genç bir adamın ruhundan şeytanı atmasıyla pekişti (Markos, 9: 14-29).
Markos 17: Halktan biri O’na, “Öğretmenim” diye karşılık verdi, “Dilsiz bir ruha tutulan oğlumu sana getirdim. Ruh onu nerede yakalarsa yere çarpıyor. Çocuk ağzından köpükler saçıyor, dişlerini gıcırdatıyor ve kaskatı kesiliyor. Ruhu kovmaları için öğrencilerine başvurdum, ama başaramadılar.”
Markos 25: İsa, halkın koşuşup geldiğini görünce kötü ruhu azarlayarak, “Sana buyuruyorum, dilsiz ve sağır ruh, çocuğun içinden çık ve ona bir daha girme!” dedi.

Bu dönemde dünyanın farklı bölgelerinde birkaç hekim de epilepsi hakkında araştırmalar yaptı ve neredeyse hepsi Romalılardaki bakış açısını korudu. Bunlar arasında ünlü orta çağ İslam düşünürleri, el-Razi ve İbn-i Sina da vardı.
Aydınlanma döneminde, iblislerin epilepsiye neden olduğu inancı ortadan kalktı. İnsanlar, bazı ünlü epilepsi vakaları nedeniyle hastalığın bulaşıcı olduğunu düşünüyordu.
İsviçreli hekim Samuel Auguste Tissot (1728-1797), epilepsi üzerine bilimsel araştırmada bir kilometre taşı olarak kabul edilen epilepsi üzerine ilk büyük incelemeyi 1771’de yayınladı. Aynı zamanda, ayın epileptik nöbetler üzerindeki etkisi teorisini reddetti ve epilepsinin iki farklı çeşidini tanımladı.

1857’de Londra’da bir “felçli ve epileptik” hastanesi kuruldu. Aynı zamanda, Avrupa’da bakım ve istihdam için epilepsi “kolonileri” kuruldu.
Epilepside görülen işlev düzensizliğine dair modern anlayışımızın temeli, 19. yüzyılda, Londralı bir nörolog olan Hughlings Jackson’ın (1873) nöbetlerin ani kısa elektro-kimyasal deşarjların sonucu olduğu önerisiyle atıldı.

1920’lerde Almanya’da çalışan psikiyatrist Hans Berger, elektroensefalografiyi (EEG) geliştirdi. 1930’lardan itibaren önemli uygulaması epilepsi alanındaydı. EEG beyindeki elektriksel deşarjların varlığını ortaya çıkardı.

Günümüzde epilepsinin nörolojik bir hastalık olarak kabul edildiğini biliyoruz fakat tarihinden getirdiği stigma izleri ise epilepsiyle beraber taşınmış gibi görünüyor.
Sonuç olarak epilepsinin doğaüstü formu büyük bir patlamayla aniden yok olmadı. Süreç içerisindeki gelişmeler epilepsiyi hastalık kabulüne taşıdı.

Kaynakça

• Jaber Al-Zwaini, I. & Majeed Albadri, B. A. (2019). Introductory chapter: Epilepsy-the long journey of the sacred disease. Epilepsy-Advances in Diagnosis and Therapy, IntechOpen, DOI: 10.5772/intechopen.85377. Available from: https://www.intechopen.com/books/epilepsy-advances-in-diagnosis-and-therapy/introductory-chapter-epilepsy-the-long-journey-of-the-sacred-disease

• Kutsal Kitap. Markos 9:17, 25. Erişim adresi https://kutsalkitap.info.tr/?q=mar%209:14

• Straiton, J. (2020, February 10). Epilepsy over the years: from the Sacred Disease to novel gene therapies. Retrieved from https://www.biotechniques.com/neuroscience/epilepsy-over-the-years-from-the-sacred-disease-to-novel-gene-therapies/

• The history of epilepsy. (2018, July 03). Retrieved from https://epilepsyu.com/the-history-of-epilepsy/
Hazırlayan: Zeynep Keklik