Sinirbilim ile ilgili her şey burada→

EPİLEPSİDE EMOSYONEL DAVRANIŞLAR VE PENTİLENTETRAZOL İLE İNDÜKLENEN SIÇAN DAVRANIŞLARI ÇALIŞMASI

Epilepsi, insanoğlu tarafından eskiden beri bilinen vehalen günümüzde de sıkça görülen nörolojik bir hastalıktır. Dünya nüfusunun yaklaşık 50 milyonu, Türkiye de ise bu rakam 700 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. (Ferhan SOYUER, 2011) Epileptik nöbet beyindeki anormal aşırı veya senkron nöronal aktiviteden dolayı oluşan geçici semptomlara verilen addır. Epilepsi ise epileptik nöbet oluşturmaya kalıcı bir yatkınlık ile karakterize olan beyin hastalığıdır. Nöbet oluşumuna yol açan yaygın faktörler; hipoglisemi, hiponatremi, hipokalsemi gibi metabolik anormallikler, akut nörolojik hasara neden olan menenjit, inme, kafa travması gibi durumlar nöbet eşiğini düşüren ilaçlar , alkol yoksunluğu ve çocuklarda yüksek ateştir. Bu hastalığın tedavisinde her ne kadar antiepileptik ilaçlar ile nöbetlerin tedavisi düşünülse de, epilepsi hastalarının emosyonel ve psikososyal olarak hem hasta hem de yakınlarını da etkileyebilen tıbbi bir sorundur. Nöbetlere bağlı fiziksel kazalar, anksiyete, depresyon, benlik duygusunda azalma, eğitim seviyesinde azalma, işsizlik, yaşam kalitelerinin azalmasına sebep olmaktadır. Yakınlarının hasta üzerinde yoğun ilgisi de epilepsi hastalarının olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bundan dolayı da epilepsi hastalarının emosyonel yönlerinin düşünülmesi gerekmektedir.

Klinik bir çalışma da pentilentarazol (PTZ) indüklenen olgunlaşmış ve genç sıçan grupları çalışmaya alınmıştır. Hayvanlar değişik gruplara ayrılarak, uygun fiziksel koşullar ayarlanarak çalışmaya dahil edilmiştir. Deney grubu sıçanlara 30 mg/kg PTZ verilmiştir. Yapılan gözlemler sonucunda nöbet yoğunluğu değerlendirilmesi yapılmıştır. Deney grubundaki sıçanların; kulak ve yüzde seğirme, vücuda yayılan konvulzif seğirme, miyoklonik jerkler, ayaklar üzerinde şahlanma, vahşi koşu ve sıçrama, jeneralize tonik-klonik nöbetleri şeklinde değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan bir düzine çalışmalar ile PTZ enjeksiyonlarından sonra gözlemlenen nöbetlerin, olgun ve genç sıçanlarda farklılık gösterdiği. PTZ kaynaklı nöbetler davranış değişikliklerine, anksiyete semptomlarına neden olduğu. Değişik gruplardaki sıçanlarda saldırganlık, kaygı ve depresyon semptomlarının ortaya çıktığı, emosyonel davranış değişikliklerinin eşlik ettiği gözlemlenmiştir. (göl, 2019, s. 52,55)

Sonuç olarak, epilepsi hastalarının yaşadığı durumun toplumun, hasta ailesinin ve yakınlarının, sağlık sisteminin üyelerinin başa çıkma yöntemlerini bilmesi gerektiği. Hastalar, aileler ve sağlık çalışanları ile işbirliği içinde olup, epilepsi hastalarının psikososyal sorunlarının giderilip, yaşam kalitesini artırılmalıdır. (Ülkü GÖRGÜLÜ, 2011)

Kaynaklar:

1.Journal of the Turkish Epilepsi Society . 2019, Vol. 25 Issue 2, p51-58. 8p.

2.Göztepe Tıp Dergisi 26(1):27-32, 2011 doi:10.5222/J.GOZTEPETRH.2011.27

3.Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 20(1) 77-81, 2011