Sinirbilim ile ilgili her şey burada→

KAFEİN BAĞIMLILIĞI

Birçoğumuzun kullanırken göz ardı ettiği kafein şu anda dünyanın en yaygın kullanılan ilaçlarından biridir. Pek çok yiyecek ve içecekte bulunması, aynı zamanda bir ilaç olduğunu unutmamızı kolaylaştırır. Kafeinin sağlığımıza yararları olduğu kadar, vücut ve beyin üzerinde önemli olumsuz etkileri de vardır.
Diğer birçok psikoaktif uyuşturucunun aksine, kafein yasaldır ve dünyada en çok kullanılan maddelerden biridir. Kafein yasal olduğu için, genellikle ona atıfta bulunurken argo terimleri kullanılmaz. En yaygın iki doğal kafeinli içecek olan kahve ve çay için argo terimleri, Joe ve cuppa’yı içerir. Kafein, uyarıcı olarak sınıflandırılır. Merkezi sinir sistemindeki aktiviteyi artırır. Kafein, enerji seviyelerini ve uyanıklığı artırabilir, ancak yan etkiler arasında sinirlilik, titreme, kaygı, hızlı kalp atış hızı ve uykusuzluk olabilir.

KAFEİN MEKANİZMASI NASIL ÇALIŞIR?

Nörotransmiter adenosin reseptörlerini bloke ederek beyindeki uyarılabilirliği artırarak çalıştığına inanılıyor. Kafein, merkezi bir sinir uyarıcısı görevi gördüğünden, insanlar genellikle onu daha uyanık ve enerjik hissetmek için kullanırlar. Kafein ruh halini iyileştirebilir ve insanların daha üretken hissetmelerine yardımcı olabilir.

FAZLA KAFEİN KULLANIMININ SİNYALLERİ

Yasadışı bir uyuşturucu olmadığı için insanlar nadiren kafein tüketimini gizlemeye çalışırlar. Aşırı kafein kullandığına dair işaretler :Titreme, uykusuzluk, mide bulantısı, titreme ve kalp çarpıntısı gibi belirtiler. Ajitasyon veya depresyon dahil olmak üzere ruh halindeki değişiklikler .Kafein doz aşımı göğüs ağrısı, kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, kasılmalar ve nefes darlığı gibi semptomlara yol açabilir. Birisi bu semptomları yaşıyorsa, derhal acil servislerle iletişime geçin.

KAFEİNİN NÖROLOJİK ETKİLERİ

1.İki yeni kavram, “reseptör heteromeri” ve “yerel modül”, merkezi sinir sistemindeki nörotransmiterler ve reseptör heteromerleri arasındaki etkileşimlerin ve kafein ve diğer merkezi etkili ilaçların mekanizmalarının işlevsel rolünün anlaşılmasını kolaylaştırır.

2.Kafeinin motor ve ödüllendirici etkileri, adenosinin, striatal omurga modülünün farklı elemanlarında lokalize olan farklı adenosin A2A ve A1 reseptör heteromerlerine etki ederek dopaminerjik nörotransmisyona uyguladığı sinaptik öncesi ve sonrası frenleri serbest bırakma kabiliyetine bağlıdır.

3.Kafeinin uyarılma etkileri, yüksek oranda birbirine bağlı çoklu yükselen uyarılma sistemlerinin A1 reseptör aracılı inhibitör modülasyonunu serbest bırakma kabiliyetine bağlıdır.

4.İnsanlarda kafeinin ana metaboliti olan Paraxanthine, nitrik oksit nörotransmisyonunu güçlendirme seçici yeteneğine bağlı olarak güçlü bir psikostimülan profili sergiler.

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK202225/
KAYNAKÇA: Elizabeth, H.,(2020).What to Know About Caffeine Use.
https://www.verywellmind.com/what-are-the-effects-of-caffeine-on-the-brain-21842

RESİM İÇİN KAYNAKÇA: https://n.neurology.org/content/70/3/231.figures-only

Gülay VURAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 1.sınıf öğrencisi. Sinirbilimin Nöropsikoloji ve Davranış Sinirbilimi alanıyla yakından ilgilenmektedir. Felsefe ve Psikoloji özel ilgi alanıdır. Yaşamı keşfetme ve anlama arzusuna sahip olmak hayat felsefesidir. İnsanları durağan ve değişmez değil sürekli hareket ve değişim halinde olmaya teşvik etmek istemektedir. Hedefi akademisyen olmaktır.