Sinirbilim ile ilgili her şey burada→

Mesih Kompleksi Nedir ve Ne İzler Bırakır?: David Koresh

 Biyografi

1993 Waco kuşatmasında merkezi bir rol oynayan Amerikalı bir dini lider ve müzisyendi. Koresh, Davidian Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi’nin bir kolu olan Branch Davidian tarikatının lideri olarak, peygamber olduğunu iddia etti. İşlevsel olmayan bir geçmişten* gelen Koresh, Waco, Teksas’ın dışındaki Mount Carmel Center’da esasen Benjamin Roden tarafından yönetilen bir hareket olan Branch Davidians’ın bir üyesi ve daha sonra lideriydi. Burada Koresh, başka bir lider olan Benjamin Roden’in oğlu George ile hakimiyet için yarıştı, ta ki genç Roden başka bir rakibi öldürmekten hapse atılıncaya kadar. (Wikipedia, 2018)

‘’* İşlevsel olmayan aile: Disfonksiyonel aile sürekli ve düzenli olarak çatışma yaşanan, nezâketsizlik görülen, sıklıkla ebeveynden birinin çocukları ihmâl ettiği ya da istismar ettiği ve diğer aile üyelerinin de bu eylemlere uyduğu dolayısıyla da temel aile işlevlerinin yerine getirilmesinde bozukluklar görünen aileler için kullanılan bir terimdir.’’

David Koresh, 17 Ağustos 1959’da Houston, Teksas’ta 14 yaşındaki bekar bir anne olan Bonnie Sue Clark (1944-2009) ve babası Bobby Wayne Howell olan Vernon Wayne Howell olarak dünyaya geldi. Koresh doğmadan önce babası başka bir genç kızla tanıştı ve annesini terk etti. Koresh babasıyla hiç tanışmadı ve annesi şiddetli bir alkolikle birlikte yaşamaya başladı. 1963’te Koresh ‘in annesi erkek arkadaşıyla onu terk etti ve dört yaşındaki oğlunu anneannesi Earline Clark’a verdi. Annesi, Roy Haldeman adlı bir marangozla evlendikten sonra 7 yaşındayken geri döndü. Bonnie Sue ve Haldeman’ın 1966 doğumlu Roger adında bir oğulları vardı. Koresh, erken çocukluğunu “yapayalnız” olarak nitelendirmişti. Zayıf çalışma becerileri ve disleksi nedeniyle, özel eğitim sınıflarına alındı ve diğer öğrenciler tarafından “Vernie” lakabı takıldı. Koresh, ilk yılında Garland Lisesi’nden ayrıldı. Koresh, 19 yaşındayken hamile kalan 15 yaşındaki bir kızla yasal (o sırada) cinsel ilişkiye girdi.

Güney Baptist Kilisesi’nde yeniden doğmuş bir Hristiyan olduğunu iddia etti ve kısa süre sonra annesinin kilisesi olan Yedinci Gün Adventistleri Kilisesi’ne katıldı. Orada, Koresh papazın kızına aşık oldu ve rehberlik için dua ederken gözlerini açtı. İddiaya göre İncil’i Yeşaya 34: 16’da açık buldu ve “hiç kimse onun eşini istememeli” dedi; Bunun Tanrı’dan bir işaret olduğuna ikna olan Koresh, papaza yaklaştı ve Tanrı’nın kızını bir eş olarak almasını istediğini söyledi. Papaz onu dışarı attı ve kızının peşinde koşmaya devam ettiğinde cemaatten atıldı. 1981’de Koresh, Branch Davidian’lara katıldığı Waco, Texas’a taşındı. 1978’de ölen Benjamin Roden, 1955’te orijinal Davidian ile bağlantılı olmayan yeni öğretilerle Branch grubunu kurdu. Koresh, mezhebin Waco dışındaki genel merkezi olan Mount Carmel Center’da kilise ayinlerinde gitar çaldı ve şarkı söyledi. (Wikipedia, 2018)

1980’lerin başında, Vernon Howell olarak bilinen Koresh, Waco, Teksas’a taşındı ve Davidian Şubesine katıldı. Tarikatın çok eski peygamberliği Lois Roden ile ilişkisi vardı ve 1984 yılında, iki çocuğu ile birlikte yaşayacağı Rachel Jones adlı genç bir Şube Davidian ile evlendi.Roden vefat ettiğinde Koresh ve Roden’in oğlu George, Davidian’lıların Şubesini kimin devralacağını tartışıyordu. Koresh tarikatı takipçileri ile birlikte bıraktı ve bir süre Doğu Teksas’ta yaşadı.

1987’de, kendisi ve adanmışlarından bir avuç ağır silahlı Carmel’e döndü ve saldırıdan kurtulan Roden’i vurdu. Koresh ve ekibi cinayete teşebbüs etmek için yargılandı ama beraat etti.1990’da yasal olarak ismini Howell’den Koresh’e (Pers kralının ardından) değiştirdi ve Davidians’ın Şube lideri oldu. Koresh’in öğretileri, her yaştan Tanrı’nın seçtiği kadın takipçilerine yatmasını sağlayan “manevi düğünler” uygulamasını içeriyordu. Koresh, en az bir düzine çocuğa, eşinden başka üyelerle babalık yaptı. (CRL17,2021)

Koresh, Tanrı’nın kendisine Rachel Jones’la evlenme talimatı verdiğini duyurduğunda, Karmel Dağı Merkezi’nde bir sakinlik dönemi başladı, ancak bu sadece geçici oldu. Ardından gelen güç mücadelesinde George Roden, tarikatın çoğunluğunun desteğini aldığını iddia ederek Koresh ve grubunu silah zoruyla mülkten uzaklaştırdı. Koresh ve yaklaşık 25 takipçisi, iki yıl boyunca otobüs ve çadırlarda zorlu koşullar altında yaşadıkları Waco’dan 90 mil (140 km) uzakta, Filistin, Teksas’ta bir kamp kurdu. Bu süre zarfında Koresh, Kaliforniya, Birleşik Krallık, İsrail ve Avustralya’da yeni takipçiler edinmeyi başladı. Aynı yıl, kendisinin modern Kiros olduğuna dair bir vizyona sahip olduğunu iddia ettiği İsrail’e gitti. (Wikipedia, 2018)

Şekil 1 David Koresh

Şube lideri Davidians’ın lideri olan Koresh, Kıyamet Kitabı’ndaki Kıyamet Kitabındaki Yedi Mühür’ün kodunu kırdığını iddia etti. O, takipçilerine Rab’bin Davidianlara “Tanrı Ordusu” inşa etmesini istediğini söyledi. Sonuç olarak, silah stoklamaya başladılar.28 Şubat 1993’te Federal Alkol Bürosu, Tütün ve Ateşli Silahlar, Davidians’ın Waco, Teksas yakınlarındaki Carmel Dağı’ndaki bileşimini baskın düzenledi. Dört saatlik bir çatışmada Koresh’in takipçilerinden altı kişi ve dört BATF ajanı öldü, Koresh ve federal ajanlar arasında 51 günlük bir soğukluk yaşandı.19 Nisan 1993’te Federal Araştırma Bürosu, Carmel Dağı’na bir tank ve göz yaşartıcı saldırı düzenledi. Saatler sonra, yangın tesis boyunca yayıldı ve altı düzineden fazla insanı öldürdü. Koresh, ölü bulunanlar arasında, başından kendine verilen bir silah yarasından yaralandı. (CRL17,2021)

Psikolojik Değerlendirme

Genel olarak Koresh’in hayatına bakıldığında ve yaptıklarına bakıldığında psikologlar ve araştırmacılar delüzyonel narsist kişilik bozukluğu, messiah complex (mesih kompleksi), antisosyal kişilik bozukluğu olduğunu söylemektedir. Aynı zamanda Koresh’in küçüklükten getirdiği disleksi unutulmamalıdır. Bu disleksinin yarattığı psikolojik çöküntü ve sınıfta kendisine takılan takma isimler aşağılık kompleksine neden olduğu için bunu freudyen bakış açısıyla ego savunma olarak görmek mantıklı olabilir.

Sırasıyla bahsedilen psikolojik rahatsızlıkların ne olduğunu incelemekte fayda var:

Narsisitik Kişilik Bozukluğu: Çağımızın kişilik yapılanması olarak bilinen “narsisizm” Yunan mitolojisinden sudaki yansımasını gören ve bu yansımasına yani kendisine aşık olan ve bir ömür boyu ulaşamayacağı bu aşkın peşinde aşkını (kendisini) izleyerek ömrünü tüketen Narkissos’dan gelmektedir. Narkissos bu imkansız aşkına ulaşma isteğiyle sarılır ve suya düşüp boğularak hayatını kaybeder. Narsisizm sözcüğü de bu hikayeden gelmektedir. Narsisizmin sözlük anlamına bakıldığında; kişinin kendi vücuduna yönelttiği cinsel arzu ve haz anlamına gelmekte olduğu görülür. (Karaaziz, 2013)

Narsisizm, benliğin aşırı derecede şişirilmesini ve benlikle ilgili gerçekçi olmayan olumlu görüşleri, kendine odaklanmayı, haklılık hissini, kişilerarası ilişkilere ve bağlara önem vermemeyi ve empati eksikliğini yansıtan kendine özgü düşünme, hissetme ve davranma sitillerini içermektedir. (Demirci, 2017)

Psikanalitik açıdan eğer Koresh’e bakmak istersek psikanalitik psikoterapistlerin narsistler üzerine ne dediğini bilmemiz gerekir; Narsisizm psikanalitik literatürde de önemli bir yer taşımaktadır. Freud, “narsisizm” kelimesini Cinsellik Teorisi Üzerine Çalışmalar isimli makalesinde kullanmıştır. Freud’un, “Narsisizm Üzerine Bir Giriş” adlı makalesi narsisizm üzerine ilk önemli çalışması olarak kabul edilir. Narsisizmin psikanalizdeki yeri bu makaleye dayanmaktadır. Ancak Freud narsisizmi bir durum olarak ele alıp açıklarken, Jung ve birçok araştırmacı süregelen olgu olarak ele almaktadır. Narsist birey, yaşamın daha ilk aylarında bile yalnızlık duygusunu tatmaya başlamıştır. Gereksinimleri karşılanamayan ve ihmal edilen birey daha bebeklik döneminde bile kendine yetmeye çalışma gereksinimini deneyimlemektedir. Sağlıklı bir gelişim için yaşamın ilk yıllarında bebeğe bakım veren kişiyle oluşması gereken bağın oluşamaması ve bebeğin gereksinimlerinin yok sayılması bebeğin düş kırıklığına uğramasına yol açmakta ve olumsuz duyguları deneyimlemesine zemin hazırlamaktadır. Bu şekilde gelişim gösteren sürecin ardından bebek nesneye yapması gereken libidinal yatırımı kendisine yapar ve dış dünya yerine iç dünyasında yaşamayı tercih eder. (Karaaziz, 2013)

Koresh’in başlarda işlevsel olmayan aile/disfonksiyonel aileye sahip olduğunu söylemiştik. Bu doğrultuda Koresh’in küçük yaşlarda ihmal edilmesi, ihtiyaçlarının, egosunun ve id’inin tatmin edilememesi bastırılarak ileride narsist kişiliğe sahip olmuştur diyebiliriz. Yani, narsisit bireylerde görülen kendini övme, ilgi çekme isteği gibi özellikler çocuklukta kalan o eksik duyguların tekrar yaşanması anlamına gelmektedir. Buna bakılarak Koresh’in kendini peygamber ilan etmesi ve müritlerinin olmasından memnunluk duyma, mürit toplama çabası diğer psikolojik bozukluklardan ayrı olarak narsisit kişilik bozukluğu kapsamına girmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta psikanalistik görüşte normal ve patolojik narsisizm diye ikiye ayrılan durumda Koresh’in hangi kategoride olduğudur. Normal narsisizm bireyin kendisi, yakın çevresi ve çevresindeki diğer bireylerle uyumu ve çevresinin beklentilerini karşılayabileceği duygusunu yaşantılamasıdır. (Karaaziz, 2013)

Patalojik narsisizme sahip olan bireyler kendinden tamamen emin ve başkalarının düşüncelerini önemsemez bir tavırla davranmalarına rağmen içsel süreçte tamamen başkalarının düşünceleriyle beslenmeye açık bireylerdir. (Karaaziz, 2013) Bu durum da bu bireylerin dış görünüşlerindeki abartılı güvenleri ve kendinden emin tavırlarının aksine iç süreçlerinde kendilerine güvenmeyen bireyler olduklarının göstergesidir.

Narsisitik Kişilik Bozukluğunun Nörobilimsel Yönü: Yapılan bir görüntüleme çalışmasında narsisit kişilik bozukluğu tanısı alan hastalar ile normal bireylerin manyetik rezonans görüntülemesi sonucu narsisit bireylerde serebral korteks tabakası normal bireylere göre daha ince olduğu görülmüştür. Bunun dışında insular korteksin olağandışı bir aktivite gösterdiği bulunmuştur. Tabi yine dopamin miktarı diğer bireylere göre fazla salgılanmaktadır.

Şekil 2 Yapılan başka bir araştırmada Ön singulat korteksin (ACC) rostral kısımlarında, prefrontal korteksin (mPFC) medial kısımlarında ve medyan singulat kortekste (CC) daha azalmış ve küçük gri madde hacmi bulundu. (Shculze, 2013)

Narsisitik Kişilik Bozukluğu hastalarının görselde yapılan aynı araştırmasında sol ön insülada gri madde hacmi daha küçüktü. Gruptan bağımsız olarak, sol ön insuladaki gri madde hacmi, kişinin bildirdiği duygusal empati ile pozitif olarak ilişkiliydi. Tamamlayıcı tüm beyin analizleri, rostral ve medyan singulat korteksi ve prefrontal korteksin dorsolateral ve medial kısımlarını içeren fronto-paralimbik beyin bölgelerinde daha küçük gri madde hacmi bulundu. (Shculze, 2013)

Mesih Kompleksi: Bir bireyin başkalarını kurtarmaktan veya yardım etmekten sorumlu olduğuna inandığı bir ruh bozukluğudur. Mesih kompleksi” terimi , Zihinsel Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabında (DSM) , klinik bir terim veya teşhis edilebilir bir bozukluk olmadığı için ele alınmamaktadır. Bununla birlikte, bozukluğun semptomları, büyüklük sanrılarından muzdarip bireylerde bulunanlara veya sanrılıya doğru yön değiştiren görkemli benlik imajlarına sahip olanlara çok benzerdir. Başka bir açıklamada, bunu özellikle sıkıntıya veya sakatlığa neden olan güçlü sabit inançlarla ilgili bir dini yanılsama kategorisi olarak tanımlamıştı. (Wikipedia, 2018)

Özet olarak, bir bireyin kendisini başka birini veya bir grup fakir insanı kurtarmak zorunda olarak gördüğü tutum açısından, eylemin kendi önem duygusunu şişirdiği ve kendilerini geliştirmeye yardımcı oldukları kişilerin becerilerini ve yeteneklerini azalttığı düşüncesi vardır. (Wikipedia, 2018)

Otopsi Raporu

Koresh’in ön frontal bölümleri ve sağ parietal bölümlerinin kırık olduğu bulunmuştur. Kafaya giren merminin kafada oluşan travmayı sürdürdüğü düşünülmektedir.

David Koresh’in vücudunda bağımsız bir otopsi yapan bir adli tıp uzmanı, tarikat liderinin kafasına aldığı kurşun yarasının intihar için “tipik” olmadığını söyledi.

Wecht (Adli tıp uzmanı), Koresh’in kimliğinin diş kayıtlarına ve 28 Şubat’ta Alkol, Tütün ve Ateşli Silahlar Bürosu ajanlarıyla ilk çatışmada yaşadığı “sol kalça bölgesinde” kurşun yarasına dayandığını söyledi. Buna ekleyerek ‘’O kalça yarası iki inç sağda olsaydı, “77 hayat kurtarılabilirdi.’’ dedi

Koresh’in uzun duruş sırasında topalladığı ve ağrıdan şikayet ettiği bildirilmesine rağmen kalça yarası ölümcül değildi. Wecht, Koresh’in 19 Nisan’da aldığı kurşun yarasının orta alın bölgesinden girdiğini ve arka kafatası bölgesinde biraz sağa çıktığını söyledi. Wecht, “Fiziksel olarak imkansız değil, ancak çok tipik bir intihara meyilli kurşun yarası da değil,” dedi. “İntiharların çoğu tapınak bölgesinde ve çoğu, emin olmak istediklerinde ağzın çatısından (içinden) geçiyor – bu klasik’’ diyerek bunun intihar mı yoksa bir saldırı sonucu olduğunu bilememekteyiz dedi.

Şekil 3 Waco Katliamı

OTOPSİ SONUÇ RESİMLERİ (KAFATASI)

KAYNAKÇA

Barış Akar
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa- Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik 4.Sınıf Öğrencisi. Sinirbilim Topluluğu Kurucu/Başkanıdır. Sinirbilimin her alanına ilgi duyup bu yönde etkinlikler düzenleyip, kitaplar yazmaktadır. İlke olarak sinirbilimi geliştirmek, yaymak ve araştırmak olarak benimsemiştir.