Sinirbilim ile ilgili her şey burada→

OKB’ye Sinirbilimsel Bakış

OKB (OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK) NEDİR?

OKB, obsesyon adı verilen takıntılı düşünce, fikir ve dürtüler ile kompulsiyon adı verilen yineleyici davranışlar ve zihinsel eylemlerle karakterize olan psikiyatrik bir bozukluktur.

Obsesif Kompulsif Bozukluğu’nun daha net anlaşabilmesi açısından obsesyon ve kompulsiyon kavramlarını aşağıda daha detaylı ele almak istiyorum.

Obsesyon; kişinin zihnine istediği dışında gelen, sıkıntı veren, tekrarlayıcı düşünce, fikir ve dürtülerdir.

Kompulsiyon; obsesyona yanıt olarak geliştirilen, obsesyonun yarattığı sıkıntıyı azaltmak amacıyla yapılan yineleyici davranış ve zihinsel eylemlerdir.

HER TAKINTILI DÜŞÜNCE YA DA DAVRANIŞ, OKB MİDİR?

Her insan zaman zaman yineleyici düşüncelere sahip olabilir. Örneğin sizin için önem arz eden bir konu üzerine defalarca düşünebilirsiniz, bu normal bir durumdur. Ama kişinin tekrar eden bu düşünce ve davranışları; günlük işlevlerini olumsuz etkiler ve kişinin hayatını kısıtlayacak şiddette olursa o zaman normal olan durum bir bozukluğa doğru evrilmiş olabilir.

OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK VE BEYİN

Şimdiye kadar obsesif kompulsif bozukluğun, kişinin hayatına yansıyan çeşitli belirtilerinden bahsettik. Şimdi de obsesif kompulsif bozukluğun beyne olan etkilerini ele alalım.

Obsesif Kompulsif Bozuklukta serotonin salgılanmasında herhangi bir problem yaşanmamaktadır. Asıl problemin düzgün çalışmayan serotonin reseptörlerinde olduğu saptanmıştır.

Obsesif Kompulsif Bozukluğa sahip olan bireylerle yapılan beyin görüntüleme çalışmalarında Bazal Ganglionlar ve Birkaç Gri Alanın anormal çalıştığı görülmüştür. Kişi istirahat halindeyken bile aktif çalışan bu bölgenin, kişi obsesyon ve kompulsiyonlarıyla uğraşmaya başladığı zaman daha da aktif çalıştığı görülmüştür.

1996’da yayınlanan bir MR çalışması sonucunda ise obsesif kompulsif bozukluğu olan hastaların beyinlerinde gri maddenin fazla, beyaz maddenin az olduğu görülmüştür.

Ülkemizde yayınlanan başka bir çalışmada obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylere beyin taraması yapılmış, alın ve şakak bölgelerinde kaydedilen dalgaların yavaş nitelikte olduğu görülmüştür.

KAYNAKÇA

Tan, O. (2016). Takıntılar; Vaka Örnekleri ve Tedavi Yöntemleri. İstanbul: Timaş Yayınları.

Türkiye Psikiyatri Derneği. ‘’Obsesif Kompulsif Bozukluk’’, Erişim: 10 Mart, 2021. https://www.psikiyatri.org.tr/halka-yonelik/29/obsesif-kompulsif-bozukluk

Psikolog Yaren Bozkurt
Lisans eğitimimi Nuh Naci Yazgan Üniversitesi, Psikoloji bölümünde tam burslu ve okul üçüncüsü olarak tamamladım. Şu anda Erciyes Üniversitesi'nde Nörobilim alanında yüksek lisansıma devam etmekteyim.